//////

KATEGORIE WYNIKÓW

Inne są natomiast kategorie wyników w koncepcjach wychowania przeciwstawiających się nadmiernej adaptacji. Tak np. w koncepcjach naturalistyczno-liberalnych i personalistycznych wynikiem wychowania Jest poziom indywidualnego rozwoju człowieka*ale np. w egzystencjalir- mie lub mistycyzmie poziom indywidualnego rozwoju jest mierzony stop­niem skupienia się Jednostki na swojej egzystencji i wycofaniem się z aktywnego życia społecznego. 2 kolei w koncepcjach wychowania nasta­wionych na uczestnictwo jednostki w życiu społecznym (np. w pedagogi­ce społecznej,w pedagogice narodowej, w pedagogice socjalistycznej, ale także w personalizmie chrześcijańskim) wynikiem wychowania jest charakter uczestnictwa Jednostki w życiu społecznym, poziom społecz­nego zaangażowania .

ROLA PRZEDMIOTOWA

W konsekwencji- uczestnictwo wychowanków w życiu społecznym tych instytucji Jest spro­wadzone do roli przedmiotowej. W tym tkwi Jedna z przyczyn narastają­cej obecnie krytyki społecznej skierowanej pod adresem tych wielkich systemów oświatowo-wychowawczych.W procesach wychowawczych przebiegających w instytucjach zachodzi zatem konieczność dokonywania Jakościowych zmian idących w kierunku rozwinięcia w nich podmiotowego uczestnictwa wychowanków. Postulat ta­ki wysuwają co wybitniejsi teoretycy wychowania. B. Suchodolski zawarł taką myśl w tezie, że „wychowanie Jest rozwijaniem podmiotu za sprawą Jego uczestnictwa w świecie, za sprawą Jego zaangażowania po stronie sił postępu”. R. Miller postuluje wprost modernizację pojęcia wychowania …

PODSTAWOWE RELACJE

Relacje podstawowe, czyli systerootwórcze, zapewniają trwanie i rozwój danego systemu.Zastosowanie kategorii „system społeczny” do opisu i analizy rodzi­ny nie eliminuje poprzednio omawianych kategorii, tj. środowiska, in­stytucji i grupy społecznej – przeciwnie, pozwala na integralne uję­cie wszystkich cech i relacji występujących w tej złożonej całości społecznej, a więc wszystkich zależności, stosunków społecznych, sprzę­żeń i wię2i społecznych wewnątrz rodziny oraz pomiędzy rodziną a wię­kszymi całościami społecznymi. Ponadto pojęcie to może być przydatne do wyjaśniania mechanizmu osiągania równowagi wewnątrz systemu oraz w relacji: rodzina – społeczeństwo.W naszych rozważaniach nie chodzi o formalno-logiczną analizę wszy­stkich …

RODZINA JAKO SYSTEM SPOŁECZNY

Określenie „system” Jest konstruktem teoretycznym i choć bywa nad­używane zarówno w języku potocznym, Jak również w języku różnych dys cyplin naukowych, to Jednak w ścisłym znaczeniu wiąże się z metodolo­gią systemową. ZasadnicŁym postulatem tej metodologii jest całościowe ujmowanie badanych zjawisk.(Teoria systemów opiera się bowiem na zało­żeniu, iż w całym otaczającym nas świecie występują nie izolowane obiek­ty, lecz różnorodne układy elementów powiązanych wzajemnie i oddziału­jących na siebie, stanowiących całość pod pewnym względem (A. Ujemow, 1973). To, co znajduje się poza ową wyodrębnioną całością, czyli syste­mem, jest jego otoczeniem. Każdy system jest wielorako …

ROZLUŹNIANIE WIĘZI

W miarą rozluźniania się więzi międzyludzkich w dużych zbiorowościach sukcesywnie wzrasta stopień prawnych regulacji dotyczących stosunków wewnątrzrodzinnych, a także relacji pomiędzy rodziną a innymi instytucjami społecznymi.Przyjmuje się, iż zakres formalnych regulacji odnoszących się do •sposobu funkcjonowania rodziny może być wskaźnikiem procesu instytucjo­nalizacji rodziny oraz życia społecznego w ogóle (Stasiak, 1975).Należy jednak zauważyć, iż to nie przepisy prawne wymuszają okreś- ‚ lone zachowania rodziców i rodziny jako całości; są one jedynie narzę­dziem umożliwiającym ujednolicone, stosownie do celów i możliwości da­nego społeczeństwa, regulowanie i egzekwowanie praw i powinności człon­ków rodziny.

KWESTIA POMIARU

Z zagadnieniem oceny środowiska wychowawczego wiąże się kwestia je­go pomiaru. V naukach społecznych, głównie w socjologii i pedagogice, można spotkać dwa sposoby podejścia do tego zagadnienia: pierwszy po­lega na dokonywaniu pomiaru ilościowego, drugi – na pomiarze jakościo­wym. Przy pomiarze ilościowym stosowane są dwie strategie badawcze: jedna polega na wyodrębnianiu pewnych tylko bodźców występujących na danym obszarze, druga natomiast podkreśla ścisłą zależność pomiędzy bodźcami występującymi na danym obszarze, toteż ujmuje środowisko Jako całość.W badaniach pedagogicznych częściej stosowany jest ilościowy pomiar środowiska wychowawczego, z preferencją dla pierwszej z wymienionych wyżej strategii badawczych, …